ప్రేమ కట్నా(ష్టా)లు

"ప్రేమ పెళ్ళిలోకూడా ఈ కట్నాలగొడవేమిటి?" ఆని అడిగితే,


"మా ప్రేమని పెద్దోళ్ళు అంగీకరించారు కాబట్టి, పెళ్ళికోసం వాళ్ళ ఆశల్నీ, ఆలోచనల్నీ, ఆశయాల్నీ అంగీకరించాలికదా !" అంటారు.


ఇదొక give and take మాత్రమే అన్నమాట. మన ప్రేమని సహృదయతతో అంగీకరించారు కాబట్టి, వారి చాదస్తాన్ని, కొండొకచో అత్యాశని మనం అంతే విశాలంగా అంగీకరించాలన్నమాట.
బాగుంది. ప్రేమ పెళ్ళిల్లలో కూడా ఈ కట్నాలు విజయవంతంగా వర్ధిల్లడానికి చాలా బలమైన కారణం. చాలా బాగుంది.



‘ఇష్టపడి ప్రేమిస్తే కట్నంలో కన్షెషన్ ఇస్తేఇవ్వొచ్చుగానీ, అసలు కట్నమే లేకపోతేమాత్రం సమాజంలో చాలా అవమానమైపోతుంది’ అనేది ఈ మధ్యకాలంలో కొడుకులున్న తల్లిదండ్రుల్లో పెరుగుతున్న ధోరణి. వేరే కులం పిల్లని ప్రేమించినా (అది వారికన్నా "ఎక్కువ" లేక "సమానమైన" కులమైతేనే) దాన్ని ఒప్పుకుని, progressive ఆలోచనలున్న తల్లిదండ్రులుగా మార్కులు కొట్టేయ్యచ్చు, "మావాడి ఆనందం కోసమండీ" అంటూ కూనిరాగాలు తీసి సోషియల్ స్టేటస్ పెంచుకోవచ్చు. కానీ కట్నం దాకా వచ్చేసరికీ ప్రేమ వివాహమైనా, కుదుర్చిన పెళ్ళైనా "దేనిదారి దానిదే !" అంటారు.



మగపిల్లాడ్నికన్న తరువాత, ఎంతో కొంత (సాధ్యమైనంత ఎక్కువే) కట్నంలేకుండా పెళ్ళిచేస్తే నలుగురిలో (?) అవమానం జరిగిపోతుందని కొందరు. సమాజంలో తాహతుకు చిహ్నంగా మాత్రమే కట్నం తీసుకుని అమ్మాయి పేరుమీదనే వేస్తామని కొందరు. "ఆ డబ్బులు మా పిల్ల భవిష్యత్తుకోసమేకదా !" అని మరి కొందరు. కట్నానికి అమూల్యమైన ప్రాతిపదికని అందించి ఈ విధానాన్ని తలకెక్కించుకుంటున్నారు. ఇక యువత "have a cake and eat it too" అన్నతరహాలో, నచ్చిన అమ్మాయి, తెచ్చిన కట్నం రెండూ బాధ్యతగా సాధించేసుకుని...తూచ్ !! మా కుటుంబ సాంప్రదాయమనో లేక తల్లిదండ్రుల సంతృప్తి అనో సర్దుకుపోతున్నారు.



ఇన్నాళ్ళూ ప్రేమ పెళ్ళిల్లవలనైనా కట్నాలు తగ్గుతాయనే ఒక పేరాశ ఉండేది. అదికాస్తా ఇప్పుడు హుష్ కాకి అయిపోయింది. కనీసం యువత ఈ కట్నాన్ని నిరసించి, ఇష్టమొచ్చిన పిల్లని స్వయంగా పెళ్ళిచేసుకునే రోజులొస్తాయనే ఆశ అడుగంటిపోతోంది.



మన వివాహవ్యవస్థ ఇంత బలమైనదో, సమాజంలోని ఆ ముఖాలుతెలియని నలుగురూ మన జీవితాల్ని అంత బలంగా శాసిస్తారో లేక మనుషుల్లో తేరగా వచ్చే డబ్బుపై వున్న ఆశ బలమైనదో తెలీదుగానీ, కట్నం అనే సాంప్రదాయం మాత్రం నిత్యనూతనంగా తన కొత్తరూపాల్ని ఎత్తుతూనే ఉంటుంది. పెద్దలు కుదిర్చిన పెళ్ళైనా ప్రేమ పెళ్ళిళ్ళకైనా ఇదిమాత్రం ప్రధమ తాంబూలం అందుకుంటూనే ఉంటుంది.



మన వివాహవ్యవస్థ జిందాబాద్ ! మెరుగైన సమాజం జిందాబాద్ !! సమాజం బాధ్యతని నెత్తినేసుకుని ఉద్దరించే ఆ నలుగురికీ జేజేలు !!! కట్నం పేరుతో extortion చేసే అందరికీ వందనాలు.

****

సత్యశోధన

మొన్నే తెలిసింది !
కానీ, ఈ రోజది లేదు.
సత్యం నిత్యమంటారు.
మరైతే మొన్నతెలిసింది ఈ రోజు మారిందే ?

తెలిసొచ్చిన సత్యమే ప్రమాణంగా
మిగతా నిజాల్ని కొలవాలనుకున్నాను.
సత్యమే సందేహాస్పదం అయ్యాక,
కొలవడానికి ఏమీ మిగల్లేదు !

సత్యం నిత్యం కాదనే నిజం
అనునిత్యం తెలుసుకోవడమే సత్యమా !
అయితే,
ఈ సత్యాన్ని తెలుసుకోవడానికి
మనిషి పడే కష్టమెంత?
అడ్డుకుని మాయమాటలు చెప్పి
మోసగించే ఈ సమాజానికి
నిజంవల్ల కలిగే నష్టమెంత?

అద్దంలో ఓసారి చూసుకుని
నా సత్యాన్ని నేను వెతుక్కోవాలి.
ఎక్కడపోగొట్టుకున్నానో అక్కడే సాధించాలి.
అనుక్షణం శోధించాలి.

***

అష్టా - చమ్మా : Its all about a name

నిన్నే "అష్టా- చెమ్మా" సినిమా చూసాను. ఈ మధ్యకాలంలో నేను చూసిన తెలుగు సినిమాలలో ఇదే బెస్ట్ అనిపించింది. నేను ఈ సినిమా చూసాక రాసిన సమీక్షని నవతరంగంలో చదివి మీ అభిప్రాయాల్ని తెలుపండి. సినిమా తప్పకుండా చూడండే !

మీమహేష్

టీచర్లు ఎంచేస్తారు?

ఒక బడాబాబుల పార్టీ భోజనాలదగ్గర, బఫే తింటూ భారతదేశ ప్రగతి గురించి చర్చలు జరుగుతున్నాయి.

ఇంతలో ఒక లోకం తెలిసిన కంపెనీ CEO "ఇంకేమీ చెయ్యడం చేతగాక, టీచర్లైనవాళ్ళ దగ్గర మన పిల్లలు చదువు ఎలా నేర్చుకుంటారో నాకైతే యమ సందేహంగా వుంది" అన్నాడు.

ఇంతలో మరో పెద్దమనిషి "నిజమేనండోయ్, అదేదో సామెత చెబుతారుకదా ! Those who can't DO, they TEACH అని" అంటూ పెద్దగా నవ్వేసాడు.

ఇద్దరూ కలిసి పక్కనే నిశ్శబ్దంగా వారి మాటలు వింటున్న అనిత అనే టీచర్ తో "అనిత టీచర్లు నిజంగా ఏం చేస్తారో చెప్పు" అని ఎద్దేవాచేసారు.

తను ఒక్క క్షణం మౌనం వహించి చెప్పడం ప్రారంభించింది.

"తన సొంత కష్టంతో ఎంత స్థాయిని చేరుకోగలడో తెలియని విధ్యార్థికి తన సామర్ధ్యాన్ని తెలియజెప్పడం టీచర్ చేసే పని."

"విద్యార్థి కష్టంతో సంపాదించిన పది మార్కుల్నికూడా ‘పద్మశ్రీ’ బిరుదంత అపురూపంగా అనిపించేలా చెయ్యగలిగేదే టీచర్"

"తల్లిదండ్రులు టీవీ లతో, ప్లేస్టేషన్లతో, ఐ-పాడ్ ల వంటి ఆకర్షణలతోకూడా కనీసం ఐదునిమిషాలుకూడా కుదురుగా కూర్చోబెట్టలేని విధ్యార్థిని నలభై నిముషాలసేపు తమ విద్యతో కూర్చోబెట్టేదే టీచర్."

"నేను టీచర్ గా ఏంచేస్తానో తెలుసా....

పిల్లల్ని ఆలోచింపజేస్తాను, అబ్బురపడేలా చేస్తాను, ప్రశ్నించేలా చేస్తాను. వారి చర్యలకు వారిని బాధ్యులుగా చేస్తాను. బాధ్యతల్ని సంతోషంగా భుజాలకెత్తుకునే పౌరుల్ని చేస్తాను.

వారిలోవున్న గ్రహణ శక్తిని, ఆలోచనా ప్రవాహాన్ని, అనుభవాల్నీ జీవితానికి అన్వయించుకుని పరిపూర్ణులుగా తయారయ్యేలా చూస్తాను.

అలా తయారైన నా విధ్యార్థులు జీవితంలో వున్నత శిఖరాల్ని చేరడానికి నేను పునాదినౌతాను. నా విద్యార్థుల్లోనే కొందరు మీలా CEOలవుతారు. ఇంకొకరిలా వ్యాపారస్తులవుతారు.

టీచర్లు మాత్రం ఈ చిన్నచిన్న పనుల్నే జీవితాంతం చేస్తారు." అని ముగించింది.

ఇద్దరినోట్లోంచీ మరో మాటకూడా రాకుండా పార్టీ ముగిసింది.

****

అందరికీ ‘టీచర్స్ డే’ శుభాకాంక్షలు


* నేను ఇంగ్లీషులో చదివిన ఒక ఘటన ఆధారంగా

నా బ్లాగు 10,000 సందర్శకులు దాటింది.

ఇప్పుడే C.B.రావు గారు తమ టపాలో ‘నా ప్రపంచం’ బ్లాగు పదివేల క్లిక్కుల మాట చూసి, ఇంతకూ నా బ్లాగుకి ఎంతమందొచ్చారో చూద్దామని వచ్చాను. ఆశ్చర్యంగా నా బ్లాగు సందర్శకుల సంఖ్య పదివేలు దాటి ఇప్పుడు పదకొండు వేల దిశగా పరుగులెడుతోంది. ఈ సందర్భంలో ఆశ్చర్యంతొపాటూ బోలెడంత ఆనందంగానూ ఉంది.


ఈ సందర్భంగా నా బ్లాగు సందర్శకులకూ, వ్యాఖ్యాతలకూ, విమర్శకులకూ, అభిమానులకూ, నా బ్లాగు అస్సలు నచ్చనివారికీ, కొంచెంగా మాత్రం నచ్చేవారికీ అందరికీ నా కృతజ్ఞతలు.

***

ఆవిరైన ఆ క్షణం

ఆ క్షణంలో...
నమ్మిన నిజాలు
నగ్నంగా నిలబడతాయి
అర్జించిన ఆలోచనలు
అర్థరహితంగా మిగుల్తాయి
అమూల్యమన్న ఆదర్శాలు
ఆనవాలు లేకుండాపోతాయి
పవిత్రమనుకున్న విలువలు
పటాపంచలవుతాయి
నెత్తికెత్తుకున్న నియమాలు
నామరూపాల్లేకుండాపోతాయి



ఆ క్షణం ఎదురైన ప్రతిసారీ
ఎవరూ మిగలరు
ఏమీ మిగలవు
అన్నీ అంతర్ధానమైపోతాయి
గర్వం, వ్యక్తిత్వం
నమ్మకం, ఆదర్శం
అన్నీ...అన్నీ
ఆ క్షణం వేడికి
ఆవిరై ఆనవాలు లేకుండాపోతాయి



ఆ అద్భుతం ప్రతి క్షణం జరుగుతుంది
ఆ ఆవిర్లు అనుక్షణం మనచుట్టూ ఆవరిస్తాయి
ఆవిరి పరదామాటున
ఒక కొత్తలోకం ఆవిష్కరింపబడుతుంది
మళ్ళీ ఆక్షణం మనముందు సాక్షాత్కరిస్తుంది
ఆ క్షణంలో...

వ్యాపారాల్లో లోకలైజేషన్ (స్థానికీకరణ) - గ్లోబలైజేషన్

ఈ మధ్య మొదటిసారిగా నా మిత్రుడు తీసుకెళ్తే ఐమ్యాక్స్ లోని మెక్ డొనాల్డ్ రెస్టారెంటుకివెళ్ళాను. నాకు పిజ్జాలూ బర్గర్లు లాంటివి పెద్దగా పడవుగానీ, ఈ మెక్ డొనాల్డ్స్ లోకి అడుగుపెట్టగానే నన్ను ఆకర్షించింది ఒక మూలన అద్దంపై తెలుగులో ఏదో పేపర్ కట్టింగులతో కొలాజ్ లాగా అంటించబడిన పోస్టరు. పైనవున్న ఫోటో అక్కడిదే.



కరువు, అధికధరలు, ద్రవ్యోల్బణం నేపధ్యంలో వారు తక్కువ ధరకే అందిస్తున్న హ్యాపీ ప్రైజ్ మెన్యూ గురించినవారి అడ్వర్టైజ్మెంట్, ఈ గ్లోబల్ ఫుడ్ చైన్ వారి effective స్థానికీకరణకు చిహ్నంగా అనిపించింది. ఈ మధ్యకాలంలో కొన్ని భారతీయ బ్రాండ్లు తమ ప్రకటనల్లో తెల్లతోలు ముఖాలూ, పాశ్చాత్య పోకడలూపోతుంటే, ఈ అమెరికన్ వ్యాపారస్తులు మాత్రం స్థానిక సమస్యల్ని తమ ప్రకటనల్లో సృజనాత్మకంగా వాడటం చాలా ఆసక్తికరంగా అనిపించింది.



ఇదే విషయాన్ని వుపయోగించుకుంటూ ‘బిగ్ బజార్’ వారుకూడా ఆగస్టు నెలలో ఒక మెగా సేల్ పెట్టారు కూడా. కాకపోతే పాంటలూన్ (pantaloons) సంస్థకు కూడా అధిపతులైన వీరు (ఈ రెండు వ్యాపారాలూ ‘బియానీ’ కుటుంబానికి చెందినవి) తమ బట్టలను అమ్మటానికి గ్లోబలైజేషన్ పంధానివుపయోగిస్తే, బిగ్ బజార్ లో నిత్యావసర వస్తువుల్ని అమ్మడానికి లోకలైజేషన్ విధానాన్ని అందిపుచ్చుకోవడం గమనించదగిన విషయం. అంటే మన భారతీయులు aspirational బట్టలు కట్టుకోవడానికి ప్రాధాన్యతనిస్తే, ఖర్చుతగ్గే నిత్యావసరవస్తువుల కొనుగోలుకి ప్రాధాన్యతనిస్తామన్నమాట. ఇలాంటి ప్రకటనలు చూసి విశ్లేషిస్తే నిజానికి మనకన్నా, ఈ వ్యాపారస్తులు మన మనస్తత్వాల్ని బాగా అర్థం చేసుకున్నారా అనిపించక మానదు.



కొన్ని బ్రాండ్స్ అసలు మన దేశానికి చెందినవేనా అనిపించేలా వుంటే, మరికొన్ని ఖచ్చితంగా విదేశాలవే అనిపించేలా చేస్తారు. ఉదాహరణకు చెప్పులూ, షూలూ అమ్మే ‘బాటా’(Bata) కంపెనీ ఐదు సంవత్సరాల క్రితంవరకూ మనదేశానికి సంబంధిందే అనుకున్నాను. మొన్నటివరకూ ‘వుడ్ ల్యాండ్’ (woodland) విదేశీ కంపెనీ అనుకున్నాను. కానీ అది ఢిల్లీకి చెందిందని ఈ మధ్యనే తెలిసింది. అలాగే ‘పీటర్ ఇంగ్లండ్’ (Peter England) షర్టులు మన హైదరాబాద్ కు చెందిన కంపెనీ బ్రాండని మనలో ఎంతమందికి తెలుసు?



ఈ మధ్య ‘బిగ్ బజార్’ అధిపతి ‘కిశోర్ బియానీ’ తన ఆత్మకథలో, భారతీయులకు ఏదైనా వస్తువును అమ్మటానికి గల మూల సూత్రాన్ని"We should change the rules not the values" అని వివరించారట. దీనికి ఉదాహరణగా చెబుతూ, "తాము కొనే బియ్యాన్ని చేతితోపట్టి చూస్తేగానీ భారతీయ కొనుగోలుదారునికి సంతృప్తివుండదు. అలాంటిది కేవలం ప్లాస్టిక్ ప్యాకెట్లలో బియ్యాన్ని పెడితే కొనేవాళ్ళు తక్కువగావుంటారు. అందుకే, మా బిగ్ బజార్లో డ్రమ్ముల్లో విడి బియ్యం చూసేందుకు పెట్టి, వాటినే ప్యాకెట్లుగా కొనడానికికూడా సిద్దంగా వుంచుతాం. ఒక వేళ ఎవరైనా డ్రమ్ముల్లోదే కొనాలనుకుంటే ఆ సౌలభ్యంకూడా కల్పిస్తాం" అన్నారట.



నిజమే, మనకు సాంప్రదాయబద్ధంగా అమరిన కొన్ని విలువలూ, అలవాట్లూ అలాగేవుంటాయి. పిజ్జా ఆవకాయ పచ్చడితోతిన్నట్లు, మన పంధాలు మారినా విలువలు,అలవాట్లూ మాత్రం అంత ఈజీగా మారవు. ఇంతగా మనల్ని మనకన్నాబాగా అర్థం చేసుకుంటున్నారు కాబట్టే, మనచేత వారి వస్తువుల్ని కొనిపించడానికి ఇంత బాగా సిద్దం చెయ్యగలుగుతున్నారు. సోపు కొందామని బిగ్ బజారుకి వెళ్ళి, మొత్తం నెలసరి సామాన్లతో తిరిగొచ్చిన మీ పక్కింటివాళ్ళనో లేక ఇలా కనీసం ఒకసారైనా చేసిన మిమ్మల్నో ప్రశ్నిస్తే ఈ మార్కెటింగ్ మహత్యాలు తెలిసివస్తాయి.



మధ్యతరగతిలో కొనుగోలు శక్తి పెరుగుతున్న ఈ తరుణంలో ఈ గ్లోబలైజేషన్లో లోకలైజేషనూ, లోకలైజేషన్లో గ్లోబలైజేషనూ తప్పవు మనకి. మార్కెట్ దేవతకీజై ! జై !!

****